W skrócie: do shakera z lodem wlej 50 ml wódki, 30 ml likieru kawowego, 10 ml syropu cukrowego i jedno świeże, mocne espresso. Wstrząśnij energicznie przez kilkanaście sekund i przecedź do schłodzonego kieliszka. Udekoruj trzema ziarnami kawy. Tak brzmi oficjalna receptura International Bartenders Association (IBA).
Espresso martini od kilku lat wraca do kart barów i kawiarni, a w sezonie świątecznym to jeden z najczęściej zamawianych koktajli. Ma wszystko, czego oczekujemy po wieczornym drinku: wyraźny smak kawy, słodycz likieru i gęstą, aksamitną piankę. To też koktajl, w którym jakość espresso czuć od pierwszego łyku. Dlatego bariści mają tu przewagę nad barmanami.
Skąd się wziął espresso martini
Najczęściej powtarzana wersja historii mówi, że koktajl wymyślił londyński barman Dick Bradsell w latach 80. XX wieku, prawdopodobnie ok. 1983 roku w barze Soho Brasserie. Drink znany jest też pod nazwą „Vodka Espresso”[2]. Mimo nazwy nie ma wiele wspólnego z klasycznym martini: nie zawiera ginu ani wermutu, a z martini łączy go głównie kształt kieliszka. Dziś espresso martini jest na oficjalnej liście koktajli International Bartenders Association[1].
Przepis według IBA
| Składnik | IBA | Difford’s Guide |
|---|---|---|
| Wódka | 50 ml | 44 ml |
| Likier kawowy | 30 ml | 20 ml |
| Espresso | 1 mocne espresso | 30 ml, gorące |
| Syrop cukrowy | 10 ml | bez syropu |
| Dekoracja | 3 ziarna kawy | ziarna kawy |
Receptura IBA jest słodsza, Difford’s Guide stawia na wyraźniejszy smak kawy[1][2]. Obie przygotowuje się tak samo: wszystkie składniki do shakera z lodem, mocne wstrząsanie, przecedzenie do schłodzonego kieliszka.
Ile czego na imprezę?
Wybierz recepturę i liczbę koktajli.
Do shakera wchodzą zwykle maksymalnie dwie porcje naraz. Koktajl zawiera alkohol i kofeinę: tylko dla dorosłych.
Sekret gęstej pianki
Charakterystyczna pianka na espresso martini to zasługa olejów i gazów zawartych w świeżym espresso oraz mocnego wstrząsania z lodem. Kilka zasad, które robią różnicę:
- Świeże espresso. Parz je tuż przed przygotowaniem koktajlu. Espresso, które postało kilka minut, traci cremę i daje płaską piankę.
- Dużo lodu. Shaker wypełniony lodem do pełna szybciej schładza i rozbija napój na drobne pęcherzyki.
- Mocno i krótko. Wstrząsaj energicznie przez 10–15 sekund. Za długie wstrząsanie rozwadnia koktajl.
- Schłodzony kieliszek. Pianka utrzymuje się dłużej, a koktajl nie nagrzewa się w dłoni.
- Podwójne cedzenie. Sitko barowe i drobne sitko zatrzymają odłamki lodu, więc pianka będzie gładka.
Jaka kawa do espresso martini
Najlepiej sprawdza się kawa o wyraźnej słodyczy i czekoladowych nutach, palona średnio lub nieco ciemniej. Bardzo jasno palone kawy o wysokiej kwasowości w połączeniu z likierem i wódką mogą dać ostry, kwaśny koktajl. Espresso powinno być raczej krótkie i mocne, np. w proporcji 1:2. Jak dobrać dawkę i proporcję, opisuję w artykule Ile gram kawy na espresso?, a o wyborze ziaren w poradniku Jaka kawa do ekspresu kolbowego?
Warianty, które warto znać
- Słony karmel: zamiast syropu cukrowego syrop karmelowy i szczypta soli.
- Wanilia: wódka waniliowa albo syrop waniliowy w miejsce zwykłego.
- Z tequilą lub rumem: zamiast wódki. Rum dodaje nut toffi, tequila ziołowej świeżości.
- Bez alkoholu: espresso, syrop i schłodzona woda lub cold brew, wstrząśnięte z lodem. Pianka będzie lżejsza, ale smak kawy zostaje.

Espresso martini w karcie kawiarni
W kawiarni z licencją na alkohol espresso martini to prosty sposób na wieczorny ruch i wyższy rachunek. Barista ma już najważniejszy składnik, czyli dobre espresso, a pozostałe składniki można przygotować wcześniej. Przy kilkunastu koktajlach na godzinę znaczenia nabiera wydajność ekspresu i młynka. O tym, ile grup potrzebuje lokal, piszę w artykule Ekspres jedno-, dwu- czy trzygrupowy?
Najczęstsze pytania
Ile kalorii ma espresso martini?
Zależy od receptury i likieru. Najwięcej kalorii dostarczają wódka, likier kawowy i syrop. Wersja Difford’s Guide, bez syropu i z mniejszą ilością likieru, jest lżejsza.
Czy espresso do koktajlu musi być gorące?
Powinno być świeże. Gorące espresso daje najlepszą piankę, a lód w shakerze i tak szybko schłodzi koktajl.
Czym zastąpić likier kawowy?
Można dodać więcej espresso i syropu cukrowego albo syrop kawowy. Smak będzie mniej słodki i bardziej wytrawny.
Czy można zrobić espresso martini bez ekspresu?
Można użyć mocnej kawy z kawiarki albo koncentratu cold brew, ale pianka będzie słabsza. Najlepszy efekt daje świeże espresso z ekspresu kolbowego.
Źródła
- International Bartenders Association, „Espresso Martini”: iba-world.com
- „Espresso martini”, Wikipedia (wersja angielska), z recepturą Difford’s Guide: en.wikipedia.org/wiki/Espresso_martini
- Difford’s Guide, „Espresso Martini”: diffordsguide.com
