Składniki jednej kawy rozłożone na blacie: ziarna na wadze, mleko, kubek na wynos i gotowe latte Wizualizacja AI

Kawiarnia i biznes · 7 min czytania

Ile kosztuje filiżanka kawy w kawiarni? Food cost krok po kroku

W skrócie: koszt surowca jednej kawy to suma: kawa (dawka w gramach × cena za gram), mleko (mililitry × cena za mililitr), naczynie lub kubek z pokrywką i dodatki, np. syrop. Food cost to ten koszt podzielony przez cenę sprzedaży netto. W kawiarniach napoje kawowe mają zwykle food cost w okolicach 15–25 procent, niższy niż większość dań.

Zapytaj właściciela kawiarni, ile kosztuje go jedno cappuccino, a często usłyszysz liczbę „na oko”. Tymczasem koszt surowca to podstawa wyceny karty, a różnica kilkudziesięciu groszy na kubku przy kilkuset kawach dziennie daje tysiące złotych miesięcznie. Policzenie kosztu jednej kawy zajmuje kilka minut. Pokażę, jak to zrobić, a kalkulator poniżej zrobi to na twoich cenach.

Wzór na food cost

Food cost (w napojach mówi się też beverage cost) to udział kosztu surowca w cenie sprzedaży:

food cost (%) = koszt surowca jednej porcji ÷ cena sprzedaży netto × 100

Jeśli koszt latte to 2,50 zł, a cena netto 12 zł, food cost wynosi ok. 21 procent[1][2]. Pamiętaj, żeby liczyć od ceny netto, bez VAT. W polskiej gastronomii stawka VAT na usługi to zwykle 8 procent, ale zależy od sposobu sprzedaży. Potwierdź ją z księgowym.

Co wliczyć do kosztu jednej kawy

  • Kawa: dawka w gramach razy cena za gram. Do dawki dolicz straty: kawę zużytą na ustawianie młynka rano i wylane, nieudane espresso.
  • Mleko: ilość w mililitrach razy cena za mililitr. Tu straty bywają największe: mleko wylewane z dzbanka po każdym napoju.
  • Naczynie na wynos: kubek, pokrywka, opaska, mieszadełko. Przy kawie na miejscu tego kosztu nie ma, ale jest zmywanie.
  • Dodatki: syropy, cukier, kakao, napoje roślinne, które zwykle są droższe od mleka krowiego.

Food cost nie obejmuje pracy baristy, czynszu, prądu, amortyzacji sprzętu ani serwisu. Te koszty liczy się osobno, a cenę w karcie ustala tak, żeby pokryła wszystkie razem i zostawiła zysk[3].

Kalkulator kosztu kawy

Wartości startowe są przykładowe. Wpisz ceny ze swoich faktur.

VAT
Koszt surowca
0 zł
Food cost

Przykład krok po kroku

Policzmy latte na wynos przy cenach z kalkulatora (to tylko przykład, twoje ceny będą inne):

  1. Kawa: 90 zł za kg to 0,09 zł za gram. 18 g × 0,09 zł = 1,62 zł.
  2. Mleko: 4,20 zł za litr to 0,0042 zł za ml. 200 ml + 10 procent strat = 220 ml × 0,0042 zł = 0,92 zł.
  3. Kubek, pokrywka i opaska: 0,60 zł.
  4. Razem: ok. 3,14 zł kosztu surowca.
  5. Cena: 16 zł brutto przy VAT 8 procent to ok. 14,81 zł netto. Food cost = 3,14 ÷ 14,81 = ok. 21 procent.

Ten sam schemat liczenia, z kubkiem, pokrywką, mlekiem, syropem i espresso, pokazują poradniki dla kawiarni[4].

Jaki food cost jest dobry?

Dla napojów w kawiarniach często podaje się cel 15–25 procent na pozycję[2]. Dla całej gastronomii typowy zakres to 25–40 procent, a wiele restauracji celuje w ok. 30 procent[3]. Kawa jest jedną z najbardziej dochodowych pozycji w karcie: koszt surowca latte bywa nawet poniżej 10 procent ceny[3]. To, że food cost kawy jest niski, nie znaczy jednak, że kawiarnia łatwo zarabia. Większą część ceny pochłaniają praca, czynsz i pozostałe koszty.

Jak poprawić marżę bez obniżania jakości

  • Waż dawki. Gram kawy więcej w każdym espresso to przy 300 kawach dziennie ok. 9 kg kawy miesięcznie.
  • Nalewaj mleka tyle, ile trzeba. Dzbanki w rozmiarze napoju i znaczniki poziomu ograniczają wylewanie mleka.
  • Ogranicz kawę zużytą na kalibrację. Młynek, który sam koryguje mielenie, jak Dalla Corte z systemem GCS, zmniejsza liczbę próbnych ekstrakcji.
  • Wyceniaj dodatki osobno. Napój roślinny, dodatkowe espresso i syrop powinny mieć własną cenę.
  • Licz regularnie. Ceny kawy i mleka się zmieniają. Przeliczaj kartę przynajmniej raz na kwartał.
Ekspres Dalla Corte Zero Plus na barze kawiarni
Powtarzalna dawka i stała temperatura to mniej wylanych kaw i niższy koszt surowca.

Sprzęt a koszty

Sprzęt nie wchodzi do food costu, ale ma na niego wpływ. Waga przy grupie i powtarzalna receptura ograniczają straty kawy. Niezależne bojlery w ekspresach Dalla Corte pozwalają wyłączać nieużywane grupy poza szczytem, co obniża rachunki za prąd. Ile grup potrzebuje lokal, policzysz w artykule Ekspres jedno-, dwu- czy trzygrupowy?

Najczęstsze pytania

Ile kosztuje zrobienie jednej kawy w kawiarni?

Zależy od cen kawy i mleka. Przy przykładowych cenach (kawa 90 zł/kg, 18 g, mleko 4,20 zł/l, kubek na wynos) latte kosztuje ok. 3 zł surowca. Policz to na swoich cenach w kalkulatorze.

Jak obliczyć food cost?

Koszt surowca jednej porcji podziel przez cenę sprzedaży netto i pomnóż przez 100. Wynik to food cost w procentach.

Jaki food cost powinna mieć kawa?

W kawiarniach dla napojów często przyjmuje się cel 15–25 procent ceny netto. Kawa z mlekiem może mieć food cost niższy niż wiele dań.

Czy food cost obejmuje pracę baristy?

Nie. Food cost to tylko koszt surowca i opakowań. Praca, czynsz, media i sprzęt to osobne koszty, które cena w karcie też musi pokryć.

Źródła

  1. „How To Price Coffee Shop Menu”, UpMenu: upmenu.com
  2. „How to Make a Coffee Shop Menu Pricing Strategy”, Toast: toasttab.com
  3. „Menu Pricing: How to Calculate Food Cost Percentage”, TouchBistro: touchbistro.com
  4. „The Latte Example: Figuring Out Your Food Costs”, Espresso Services: espresso-services.com
Paweł Trzciński

Autor

Paweł Trzciński

Barista Best CS

Barista Best CS. Odpowiada za zawody Dalla Corte Cup & BEST Barista Challenge.