Stalowe płaskie żarna młynka do espresso i świeżo zmielona kawa spadająca do kolby Wizualizacja AI

Sprzęt · 7 min czytania

Młynek do kawy żarnowy: płaskie czy stożkowe żarna, stal czy ceramika

W skrócie: do espresso potrzebny jest młynek żarnowy, bo nożowy tnie kawę nierówno. Płaskie żarna dają zwykle bardziej jednolite mielenie i są droższe, stożkowe mniej się grzeją i zatrzymują mniej kawy w środku. Żarna stalowe są ostrzejsze i odporne na uderzenia, ceramiczne twarde, ale kruche. Espresso mieli się bardzo drobno, ok. 180–380 mikronów, więc liczy się precyzyjna regulacja.

Młynek to najczęściej niedoceniany element domowego i kawiarnianego baru. Ludzie wydają tysiące na ekspres, a kawę mielą w tanim młynku albo kupują już zmieloną. Tymczasem to młynek decyduje, czy espresso da się w ogóle dobrze ustawić. W tym artykule wyjaśniam, czym różnią się rodzaje młynków i żaren oraz na co patrzeć przy zakupie.

Młynek żarnowy czy nożowy?

Młynek nożowy działa jak mikser: obracające się ostrze tnie ziarna na kawałki o bardzo różnej wielkości. Młynek żarnowy miele kawę naciskiem, przepuszczając ją między dwoma żarnami. Dzięki temu powstaje mniej najdrobniejszych frakcji (tzw. pyłu) niż w młynku nożowym[1]. Nierówne mielenie powoduje nierówną ekstrakcję i mętny smak[1]. Do espresso nadaje się wyłącznie młynek żarnowy.

Skala mielenia: od kawy po turecku do french pressa

Każda metoda parzenia potrzebuje innej grubości mielenia. Im krótszy kontakt kawy z wodą, tym drobniej trzeba mielić. Wielkość cząstek mierzy się w mikronach (tysięcznych częściach milimetra).

Jak drobno zmielić kawę?

Przesuń suwak albo kliknij metodę. Zakresy w mikronach według źródła [3].

180–380 µm

Te zakresy to punkt startu. Ostatecznie ustawienie dobiera się na smak: jeśli kawa jest kwaśna i przelewa się za szybko, mielisz drobniej, jeśli gorzka i za wolna, grubiej[3]. Zakres dla espresso jest wąski, a różnice kilkunastu mikronów czuć w filiżance. Dlatego młynek do espresso musi mieć bardzo precyzyjną regulację. Jak ustawić recepturę, opisuję w artykule Ile gram kawy na espresso?

Żarna płaskie czy stożkowe?

Żarna płaskie to dwa pierścienie leżące jeden na drugim. Kawa jest wypychana na boki. Żarna stożkowe to stożek obracający się w pierścieniu, a kawa przesuwa się w dół, pomaga jej grawitacja[1].

PłaskieStożkowe
Jednorodność mieleniazwykle bardziej jednolitewięcej drobnych frakcji
Smakwiększa klarowność, wyraźne nutysmaki bardziej „zlane”, pełne ciało
Nagrzewaniemocniej się grzeją, potrzebują dobrej wentylacjimniej
Retencja kawyzależy od konstrukcji komoryzwykle mniejsza
Cenazwykle wyższazwykle niższa

Ogólnie płaskie żarna uchodzą za bardziej powtarzalne i są droższe[1]. Stożkowe dają więcej drobnych frakcji, płaskie bardziej równy rozkład cząstek[2]. Płaskie żarna mocniej się nagrzewają przy intensywnej pracy, bo potrzebują więcej mocy, ale dobrze zaprojektowany młynek z wentylacją ogranicza ten problem[1]. Retencja, czyli kawa zostająca w młynku, w płaskich żarnach zależy głównie od budowy komory i wylotu[1].

Żarna stalowe czy ceramiczne?

Żarna stalowe są ostrzejsze od ceramicznych. Ceramika jest bardzo twarda i długo trzyma kształt, ale jest krucha: kamyk, który czasem trafia się w kawie, może ją wyszczerbić[4]. Dlatego ceramiczne żarna spotyka się głównie w młynkach ręcznych i domowych, a w młynkach profesjonalnych dominuje stal, często z dodatkowymi powłokami.

Ekspres kolbowy i osobny młynek do kawy na kuchennym blacie
Osobny młynek żarnowy obok ekspresu kolbowego. Wizualizacja AI.

Na co jeszcze patrzeć przy zakupie

  • Mielenie na żądanie (on demand). Młynek mieli porcję tuż przed parzeniem. Starsze młynki z dozownikiem mielą kawę na zapas, która szybko traci aromat.
  • Regulacja. Bezstopniowa albo z bardzo małymi krokami. Do espresso to konieczność.
  • Retencja. Im mniej kawy zostaje w środku, tym świeższa każda porcja i mniej marnowanej kawy.
  • Dozowanie. Na czas lub na wagę. Powtarzalna dawka to powtarzalne espresso.
  • Wielkość żaren i obroty. Większe żarna mielą szybciej, co ma znaczenie w kawiarni.
  • Serwis i części. Żarna to część eksploatacyjna. Sprawdź, czy łatwo kupić zamienne.

Jeśli zastanawiasz się, czy kupić ekspres z wbudowanym młynkiem, przeczytaj artykuł Ekspres kolbowy z młynkiem: jak dobrać młynek do ekspresu Dalla Corte

Młynki Dalla Corte

Dalla Corte produkuje młynki do espresso Max, Edge, DC One i DC Two. To młynki mielące na żądanie, z płaskimi żarnami zaprojektowanymi do espresso[5]. W połączeniu z ekspresem Dalla Corte mogą pracować w systemie GCS, który automatycznie koryguje stopień mielenia w trakcie dnia, gdy kawa zmienia się pod wpływem temperatury i wilgotności. Barista nie musi wtedy co chwilę poprawiać ustawień. Doradcy Best CS dobiorą młynek do ekspresu i liczby kaw, a każdy model możesz przetestować w showroomie.

Najczęstsze pytania

Jaki młynek do espresso?

Żarnowy, z precyzyjną regulacją, mielący na żądanie i z małą retencją. Młynki nożowe nie nadają się do espresso, bo mielą nierówno.

Płaskie czy stożkowe żarna?

Płaskie dają zwykle bardziej jednolite mielenie i większą klarowność smaku, ale są droższe i mocniej się nagrzewają. Stożkowe są tańsze, mniej się grzeją i zwykle mają mniejszą retencję.

Młynek ceramiczny czy stalowy?

Stalowe żarna są ostrzejsze i odporne na uderzenia, dlatego dominują w młynkach profesjonalnych. Ceramiczne są bardzo twarde, ale kruche, i spotyka się je głównie w młynkach ręcznych.

Jak drobno mielić kawę do espresso?

Bardzo drobno, ok. 180–380 mikronów. Dokładne ustawienie dobiera się na smak i czas ekstrakcji.

Co to jest retencja w młynku?

To kawa, która zostaje w młynku po zmieleniu porcji. Im mniejsza retencja, tym świeższa każda kolejna porcja.

Źródła

  1. „What’s the difference between conical & flat burr grinders?”, Perfect Daily Grind: perfectdailygrind.com
  2. „Deep Dive: Coffee Grinder Burrs”, Counter Culture Coffee: counterculturecoffee.com
  3. „Coffee grind size chart”, Not a Barista: notabarista.org oraz Honest Coffee Guide: honestcoffeeguide.com
  4. „Which material should your grinder burrs be made from?”, Perfect Daily Grind: perfectdailygrind.com
  5. Dalla Corte, młynki do espresso: dallacorte.com
Michał Patejuk

Autor

Michał Patejuk

Key Account Manager Best CS

Key Account Manager w Best Company Solutions. Od lat zajmuje się sprzedażą i doradztwem w doborze ekspresów kolbowych Dalla Corte i ekspresów automatycznych Franke.